Inteligencja w ujęciu Sternberga

Teoria komponentów Stenberga
Inteligencja
(poznawcza def. inteligencji) to możliwość korzystania z doświadczenia, używania procesów metapoznawczych (pr. metapoznawcze to rozumienie i kontrolowanie przez człowieka jego procesów myślenia), do uczenia się oraz zdolność adaptacji do otaczającego środowiska, które może wymagać przystosowań w zależności od warunków społecznych i kulturowych.

Teoria Stenberga
Stenberg badał procesy przetwarzania informacji w zadaniach złożonych (np. analogie, uzupełnianie serii, sylogizmy). Koncentrował sie na wykryciu, co takiego robią osoby, które efektywniej niż inni przetwarzają informacje.

Sternberg wydzielił komponenty inteligencji – umysłowe procesy i strategie wykorzystywane przy wykonywaniu zadań, takie jak:
- przekładanie bodźca zmysłowego na reprezentację umysłową,
- przekształcanie jednej reprezentacji poznawczej w inną,
- przekładanie reprezentacji poznawczej na reakcję ruchową.

W  rezultacie analizy komponentów okazało sie, że ludzie rozwiązują zadania (oparte na analogiach itp) za pomocą kilku procesów składowych (komponentów), do których należą:
1. kodowanie elementów problemu
2. wnioskowanie – ustalanie relacji między co najmniej niektórymi elementami
3. przenoszenie tych relacji na inne elementy
4. stosowanie wywnioskowanych relacji do nowej sytuacji.

(Np. analogia: PRAWNIK: KLIENT:: LEKARZ: ……. odpowiedzi: a. PACJENT, b. MEDYCYNA. By rozwiązać to zadanie trzeba dokonać kodowania każdego elementu analogii – spostrzec go i wydobyć z pamięci informacje o nim. Następnie trzeba wywnioskować relację między prawnikiem a klientem. Następnie trzeba przenieść relację z pierwszej połowy analogii na drugą. Wreszcie trzeba zastosować wykrytą analogię do znalezienia ostatniego elementu analogii.
Różnic indywidualnych w zakresie sprawności intelektualnych nie można wyjaśnić „zwykłą” szybkością przetwarzania informacji, ponieważ osoby inteligentne na niektórych etapach przetwarzania są szybsze, ale na innych wolniejsze (Sternberg, 1985).
Osoby o wyższej inteligencji dłużej kodują elementy zadania niż osoby mniej inteligentne, ale nadrabiają ten czas dzięki szybszemu wykonywaniu pozostałych komponentów. Osoby bardziej inteligentne poświęcają więcej czasu na planowanie globalne – kodowanie problemu i formułowanie ogólnej strategii rozwiązania zadania, a mniej na planowanie lokalne – tworzenie i realizowanie strategii odnoszących sie do szczegółów zadania. Powoduje to, iż wzrasta wówczas prawdopodobieństwo poprawności ogólnej strategii.

Uczenie się a inteligencja
Inteligencję definiuje się jako zdolność przystosowania się do okoliczności dzięki procesom uczenia się. Na poziomie empirii nie udało się zebrać przekonujących danych, które potwierdzałyby znaczenie procesów uczenia się dla inteligencji. Nie wiadomo, czy lepiej się uczymy, a w konsekwencji przystosowujemy do okoliczności, ponieważ jesteśmy sprawni umysłowo (odgórny kierunek zależności – top-down), czy też jesteśmy sprawni umysłowo, ponieważ szybko i łatwo modyfikujemy własne zachowanie w procesie uczenia się (oddolny bottom-up).

Sternberg (1985) – inteligencja powiązana jest z szybkim automatyzowaniem procesów poznawczych. Czynność wielokrotnie wykonywana automatyzuje się, co w języku psychologii poznawczej oznacza, że jej sterowanie przechodzi z poziomu globalnego, to jest wymagającego świadomej kontroli przebiegu czynności, na poziom lokalny, niekontrolowanym i niewymagającym wysiłku. Według niego osoby inteligentne szybciej automatyzują procesy poznawcze, dzięki czemu wykonują wiele czynności w sposób płynny, szybki, bez wysiłku i bez konieczności sprawowania nad nimi świadomej kontroli.

About these ads

Dodaj komentarz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

WordPress.com Logo

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Twitter picture

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

Follow

Otrzymuj każdy nowy wpis na swoją skrzynkę e-mail.

%d bloggers like this: